Kiedy karta charakterystyki nie jest wymagana?

Brak klasyfikacji nie zawsze wystarcza

Jeżeli substancja lub mieszanina jest sklasyfikowana jako stwarzająca zagrożenie, karta co do zasady podlega przekazaniu odbiorcy zgodnie z art. 31 ust. 1 REACH.

W przypadku mieszaniny niezaklasyfikowanej jako stwarzająca zagrożenie trzeba dodatkowo sprawdzić art. 31 ust. 3. Karta może być dostępna na żądanie, jeśli mieszanina zawiera określone substancje, przekracza wskazane progi albo zawiera substancję z unijną wartością dopuszczalnego narażenia w miejscu pracy.

Dopiero gdy nie zachodzi przesłanka z art. 31 ust. 1 ani art. 31 ust. 3 oraz nie ma innej szczególnej podstawy, można stwierdzić, że SDS nie jest wymagana na podstawie art. 31.

Mieszaniny w stanie gotowym przeznaczone dla użytkownika końcowego

Art. 2 ust. 6 REACH wyłącza stosowanie przepisów tytułu IV, obejmującego również art. 31, do określonych mieszanin w stanie gotowym przeznaczonych dla użytkownika końcowego.

Wyłączenie obejmuje, w granicach określonych w tym przepisie i właściwych regulacjach sektorowych:

• produkty lecznicze stosowane u ludzi lub do celów weterynaryjnych;
• produkty kosmetyczne;
• określone wyroby medyczne inwazyjne lub stosowane w bezpośrednim kontakcie fizycznym z ciałem człowieka, w zakresie objętym odpowiednimi środkami sektorowymi;
• żywność i pasze, w tym określone dodatki oraz substancje stosowane w żywności lub żywieniu zwierząt.

Wyłączenia nie należy rozszerzać na surowce, półprodukty ani każdą substancję wykorzystywaną w danym sektorze. Przepis mówi o mieszaninie w stanie gotowym przeznaczonej dla użytkownika końcowego. Przykładowo składnik stosowany do produkcji kosmetyku nie staje się z tego powodu gotowym produktem kosmetycznym objętym wyłączeniem.

O tym, czy konkretny produkt należy do jednej z powyższych kategorii, decyduje zakres właściwych przepisów sektorowych, a nie sama nazwa handlowa lub deklarowane zastosowanie.

Czy dla wyrobu sporządza się kartę charakterystyki?

Art. 31 REACH dotyczy kart charakterystyki dla substancji i mieszanin. Nie ustanawia analogicznego, ogólnego obowiązku sporządzania SDS dla wyrobów.

Brak obowiązku SDS dla wyrobu nie oznacza automatycznie braku obowiązków informacyjnych. Jeżeli wyrób zawiera substancję z listy kandydackiej w stężeniu powyżej 0,1% wagowo, znaczenie może mieć art. 33 REACH. Przepis ten przewiduje przekazanie informacji wystarczających do bezpiecznego stosowania wyrobu, obejmujących co najmniej nazwę odpowiedniej substancji.

Informacja przekazywana na podstawie art. 33 nie jest kartą charakterystyki.

Czy dla odpadu sporządza się SDS?

Zgodnie z art. 2 ust. 2 REACH odpady w rozumieniu unijnych przepisów o odpadach nie są substancją, mieszaniną ani wyrobem w rozumieniu art. 3 REACH.

Oznacza to, że karta charakterystyki na podstawie art. 31 REACH nie jest dokumentem przewidzianym dla odpadu jako odpadu. Nie znosi to obowiązków wynikających z przepisów dotyczących odpadów, ochrony środowiska, bezpieczeństwa pracy lub przewozu towarów niebezpiecznych.

Przypadki pozostające poza zakresem REACH

Art. 2 ust. 1 wskazuje sytuacje, w których rozporządzenie REACH nie ma zastosowania. Obejmują one między innymi:

• substancje radioaktywne objęte właściwymi regulacjami;
• substancje pozostające pod nadzorem celnym, jeżeli spełnione są warunki określone w przepisie;
• półprodukty niewyodrębniane;
• przewóz substancji stwarzających zagrożenie i mieszanin stwarzających zagrożenie transportem kolejowym, drogowym, śródlądowym, morskim albo lotniczym.

Każde z tych wyłączeń ma własne warunki i nie powinno być interpretowane szerzej niż wynika to z przepisu. Przykładowo wyłączenie dotyczące przewozu nie oznacza, że substancja lub mieszanina pozostaje poza REACH przed rozpoczęciem i po zakończeniu transportu.

Sprzedaż konsumentom nie zawsze oznacza brak SDS

Art. 31 ust. 4 REACH przewiduje, że karta nie musi być dostarczana razem z substancją lub mieszaniną stwarzającą zagrożenie oferowaną albo sprzedawaną ogółowi społeczeństwa, jeżeli użytkownik otrzymuje wystarczające informacje pozwalające zastosować właściwe środki ochrony zdrowia, bezpieczeństwa i środowiska.

Jest to zwolnienie z obowiązku dostarczenia karty w określonej relacji z ogółem społeczeństwa, a nie ogólne stwierdzenie, że dla produktu nie jest potrzebna SDS. Jeżeli o kartę wystąpi użytkownik dalszy albo dystrybutor, wyjątek ten nie znajduje zastosowania.

Czy można przygotować dokument dobrowolnie?

Dostawca może przekazać informacje dotyczące właściwości i bezpiecznego stosowania również wtedy, gdy art. 31 nie nakłada obowiązku dostarczenia SDS. Trzeba jednak jasno określić status takiego dokumentu.

Nie należy automatycznie nazywać każdej informacji technicznej „kartą charakterystyki”. Może to sugerować, że dokument jest wymagany przez REACH i spełnia wszystkie wymagania załącznika II. W zależności od celu właściwsza może być informacja o bezpiecznym stosowaniu, specyfikacja techniczna albo inny dokument produktowy.

Jeżeli dobrowolnie wykorzystuje się układ karty charakterystyki, warto jednoznacznie zaznaczyć, że dokument nie jest wymagany na podstawie art. 31 REACH. Samo przygotowanie dobrowolnego dokumentu nie może jednak prowadzić do pominięcia innych obowiązków informacyjnych.

Najczęstsze błędy

• Uznawanie, że każda substancja używana do produkcji kosmetyku korzysta z wyłączenia dla gotowego produktu kosmetycznego.
• Traktowanie każdego przedmiotu zawierającego substancje chemiczne jako mieszaniny wymagającej SDS.
• Uznawanie braku klasyfikacji mieszaniny za wystarczający bez sprawdzenia art. 31 ust. 3.
• Mylenie braku obowiązku dostarczenia SDS konsumentowi z brakiem karty w profesjonalnym łańcuchu dostaw.
• Zakładanie, że brak SDS oznacza brak wszystkich obowiązków informacyjnych.

Podstawa prawna i źródła oficjalne

• Rozporządzenie (WE) nr 1907/2006 – REACH, tekst skonsolidowany, w szczególności art. 2, art. 3 oraz art. 31–33.
• Poradnik ECHA dotyczący sporządzania kart charakterystyki.
• Lista kandydacka substancji wzbudzających szczególnie duże obawy – ECHA.

Stan prawny i źródła zweryfikowano: 30 sierpnia 2026 r.

Powiązane zagadnienia

Jeżeli substancja lub mieszanina jest sklasyfikowana jako stwarzająca zagrożenie, karta może być przekazywana bez żądania. Zobacz: Kiedy kartę charakterystyki trzeba dostarczyć bez żądania?

Niezaklasyfikowana mieszanina może spełniać przesłanki udostępnienia karty na żądanie. Zobacz: Kiedy kartę charakterystyki dostarcza się na żądanie?

Przy sprzedaży ogółowi społeczeństwa nie należy mylić braku obowiązku wręczania SDS konsumentowi z brakiem dokumentu w łańcuchu dostaw. Zobacz: Czy kartę charakterystyki trzeba przekazać konsumentowi?