Czym jest karta charakterystyki substancji niebezpiecznych i co powinna zawierać?

Karta charakterystyki (SDS, Safety Data Sheet) jest podstawowym dokumentem komunikacji o zagrożeniach i warunkach bezpiecznego stosowania substancji oraz mieszanin w łańcuchu dostaw. Nie oznacza to jednak, że SDS jest obowiązkowa dla każdego produktu chemicznego.

Stan prawny zweryfikowany: 3 września 2026 r.

Czym jest karta charakterystyki?

Karta charakterystyki przekazuje informacje potrzebne do ochrony zdrowia i bezpieczeństwa ludzi, bezpieczeństwa pracy oraz ochrony środowiska. Obejmuje m.in. klasyfikację zagrożeń, pierwszą pomoc, postępowanie w razie pożaru i uwolnienia, magazynowanie, kontrolę narażenia, właściwości fizykochemiczne, toksykologię, ekotoksykologię, odpady i transport.

Aktualnym terminem prawnym jest SDS – safety data sheet. Starszy skrót MSDS nadal występuje w praktyce i wyszukiwarkach, ale nie jest terminem używanym w aktualnych przepisach REACH.

Kiedy SDS trzeba dostarczyć?

Podstawowe zasady określa art. 31 rozporządzenia REACH. Obowiązek dostarczenia karty bez żądania wynika m.in. z art. 31 ust. 1 dla substancji lub mieszanin spełniających kryteria klasyfikacji jako stwarzające zagrożenie, a także w innych przypadkach wskazanych w tym przepisie, np. dla określonych substancji PBT/vPvB lub substancji znajdujących się na liście kandydackiej.

Osobno trzeba traktować mieszaniny niesklasyfikowane jako stwarzające zagrożenie. Art. 31 ust. 3 REACH przewiduje, że dla określonych takich mieszanin SDS dostarcza się na żądanie odbiorcy, jeżeli spełnione są warunki dotyczące zawartości określonych substancji lub wartości narażenia zawodowego. Nie należy więc mieszać tego przypadku z automatycznym obowiązkiem z art. 31 ust. 1.

Dostawcą w rozumieniu REACH może być – zależnie od miejsca w łańcuchu dostaw – producent, importer, dalszy użytkownik lub dystrybutor. To dostawca odpowiada za prawidłowe przekazanie wymaganej SDS odbiorcy.

W jakim języku powinna być karta charakterystyki?

Zgodnie z art. 31 ust. 5 REACH SDS dostarcza się w języku urzędowym państwa członkowskiego, w którym substancja lub mieszanina jest wprowadzana do obrotu, chyba że państwo członkowskie postanowi inaczej. Dla rynku polskiego karta powinna być dostarczana w języku polskim.

16 sekcji karty charakterystyki

Format SDS określa załącznik II do REACH, obecnie w brzmieniu wynikającym z rozporządzenia (UE) 2020/878. Karta ma 16 obowiązkowych sekcji:

1. Identyfikacja substancji/mieszaniny i identyfikacja przedsiębiorstwa
2. Identyfikacja zagrożeń
3. Skład/informacja o składnikach
4. Środki pierwszej pomocy
5. Postępowanie w przypadku pożaru
6. Postępowanie w przypadku niezamierzonego uwolnienia do środowiska
7. Postępowanie z substancjami i mieszaninami oraz ich magazynowanie
8. Kontrola narażenia/środki ochrony indywidualnej
9. Właściwości fizyczne i chemiczne
10. Stabilność i reaktywność
11. Informacje toksykologiczne
12. Informacje ekologiczne
13. Postępowanie z odpadami
14. Informacje dotyczące transportu
15. Informacje dotyczące przepisów prawnych
16. Inne informacje

Co powinno znaleźć się w sekcji 3?

W przypadku mieszaniny nie oznacza to obowiązku ujawnienia na SDS każdego składnika receptury. Należy podać składniki, które muszą zostać wykazane zgodnie z załącznikiem II do REACH, z uwzględnieniem właściwych progów, klasyfikacji, specyficznych stężeń granicznych, współczynników M, wartości ATE oraz wymaganych danych identyfikacyjnych.

Sekcja 8 – NDS i środki ochrony

Sekcja 8 zawiera właściwe parametry kontroli narażenia oraz zalecenia dotyczące środków technicznych i ochrony indywidualnej. Dla Polski mogą mieć znaczenie m.in. wartości NDS, NDSCh i NDSP, jeśli zostały ustanowione dla danej substancji.

SDS jest ważnym źródłem danych dla oceny ryzyka zawodowego, ale nie zastępuje samej oceny ryzyka ani projektu wentylacji czy innych zabezpieczeń technicznych. Środki ochrony trzeba dobrać do rzeczywistych warunków pracy i poziomu narażenia.

Sekcje 9, 11 i 12 – dane nie zawsze są kompletne

Karta powinna przedstawiać dostępne, istotne dane. Może zawierać m.in. wartości LD50 lub LC50, jeżeli są dostępne i właściwe dla oceny toksykologicznej, ale nie każda substancja lub mieszanina będzie miała komplet takich wyników. Podobnie dane fizykochemiczne powinny być podawane zgodnie z wymaganiami sekcji 9 i z uwzględnieniem tego, czy dana właściwość ma zastosowanie.

Sekcja 13 – odpady

Sekcja 13 zawiera wskazówki dotyczące postępowania z odpadem produktu i opakowaniem. Nie należy jednak zakładać, że dostawca zawsze może przypisać jeden konkretny kod odpadu: klasyfikacja odpadu zależy również od sposobu wykorzystania produktu i okoliczności powstania odpadu po stronie użytkownika.

Kiedy aktualizować SDS?

Art. 31 ust. 9 REACH nakazuje aktualizację bez zwłoki m.in. po uzyskaniu nowych informacji mogących wpływać na środki zarządzania ryzykiem lub nowych informacji o zagrożeniach, po udzieleniu lub odmowie zezwolenia oraz po nałożeniu ograniczenia.

Nie ma ogólnej zasady, że każdą kartę trzeba obowiązkowo „odnawiać” co 3 albo 5 lat tylko z powodu upływu czasu. Dokument musi natomiast pozostawać zgodny z aktualnym stanem wiedzy, klasyfikacją i przepisami.

Podstawa prawna

• REACH – rozporządzenie (WE) nr 1907/2006, art. 31 i załącznik II
• Rozporządzenie Komisji (UE) 2020/878
• Rozporządzenie CLP (WE) nr 1272/2008

Jeżeli chcesz sprawdzić konkretną kartę, zobacz usługę audytu dokumentacji albo opracowania i aktualizacji SDS.

Zadzwoń, napisz lub wypełnij formularz kontaktowy

Przygotujemy indywidualną ofertę dostosowaną do Twoich potrzeb!

Umów konsultację