Wprowadzając na rynek Europejskiego Obszaru Gospodarczego produkty zawierające mieszaniny sklasyfikowane jako stwarzające zagrożenie dla zdrowia lub zagrożenia fizyczne, które podlegają obowiązkowi zgłoszenia do właściwych ośrodków zatruć, należy zadbać o zgłoszenie mieszaniny do systemu przekazywania informacji do ośrodków zatruć wraz z nadaniem numeru UFI (często określane jako „rejestracja UFI”). Poniżej przedstawiamy najważniejsze informacje na temat pozyskiwania i rejestracji tego identyfikatora.
Co to jest UFI?
UFI (ang. Unique Formula Identifier – Niepowtarzalny Identyfikator Formuły) to element etykiety, który pojawia się na etykietach produktów sklasyfikowanych jako niebezpieczne dla zdrowia lub stwarzających zagrożenia fizyczne od 2020 r. Czemu służy UFI? Rejestracja numeru nadanego poszczególnym mieszaninom ma za zadanie ułatwić Ośrodkom Kontroli Zatruć pozyskanie informacji o składzie produktu. Dzięki UFI mogą one odpowiednio reagować w sytuacjach kryzysowych oraz udzielać rzetelnych porad.
Gdzie umieścić identyfikator UFI na etykiecie?
UFI jest 16 cyfrowym znakiem alfanumerycznym. Zaleca się umieścić go na etykiecie w taki sposób, aby był łatwy do odczytania. Obecnie nie ma konkretnych wytycznych dotyczących lokalizacji identyfikatora czy czcionki. Sugeruje się jednak umieszczanie numeru w pobliżu kodu kreskowego bądź piktogramów określających rodzaj zagrożenia. Kod ten musi być poprzedzony skrótem UFI i znakami alfanumerycznymi pogrupowanymi po 4 i przedzielonymi myślnikami jak w przykładzie:
- UFI: XY21-WG89-AB35-Z981
Należy stosować niezmieniony skrót UFI bez względu na miejsce rejestracji numeru. Nie wolno tłumaczyć go na język obowiązujący w kraju, w którym wprowadza się produkt zawierający mieszaniny niebezpieczne lub stwarzające zagrożenie.
Jak wygenerować UFI?
Numery UFI można wygenerować nieodpłatnie w Generatorze Identyfikatora UFI umieszczonym na stronie ECHA.
Najważniejszą cechą numeru UFI jest jego unikatowość. Do jego wygenerowania konieczny jest numer VAT firmy (lub klucz firmy w niektórych przypadkach) oraz numer postaci czynnej, który jest dowolnym numerem w zakresie 0 do 268 435 455.
Numer postaci czynnej może być oparty na istniejącym numerze produktu, jeśli jest on wyłącznie liczbowy.
Kiedy należy utworzyć nowy numer identyfikatora UFI?
Nowy numer należy utworzyć w przypadku:
- zmiany składu produktu polegającej na dodaniu, usunięciu lub zastąpieniu składnika
- przy zmianie jego stężenia składnika poza dozwolony zakres zmienności
Dobrą praktyką jest także wygenerowanie numerów „na zapas” dla numerów mieszanin w określonym zakresie i wykorzystywanie ich do numeracji bieżących produktów.
Sprzedając ten sam produkt pod różnymi nazwami, można stosować dla wszystkich produktów ten sam numer UFI, bądź wygenerować go dla każdego z nich oddzielnie.
Numer UFI należy wskazać w karcie charakterystyki w sekcji 2.2.
Rejestracja numeru UFI a tajemnica handlowa
Rejestracja numeru UFI nie oznacza upublicznienia informacji handlowych. Dane dotyczące składu produktu o określonym identyfikatorze są dostępne wyłącznie dla Ośrodków Kontroli Zatruć. Osoby postronne nie mają możliwości sprawdzenia, który kod powiązany jest z konkretnym składem produktu.
Ośrodki Kontroli Zatruć
Bez względu na wybrany sposób generacji UFI trzeba przekazać do rejestracji numeru wraz z informacją o mieszaninie do właściwego systemu przekazywania informacji prowadzonego przez Europejską Agencję Chemikaliów, który udostępnia dane właściwym krajowym ośrodkom zatruć, znajdującego się na odpowiadającym wprowadzonemu produktowi obszarze rynku, aby ratownicy mogli na jego podstawie jednoznacznie zidentyfikować produkt.
Przedsiębiorstwa zobowiązane były do zgłaszania mieszanin niebezpiecznych w zharmonizowanym formacie wraz z numerem UFI.
Ważne terminy:
- 1 stycznia 2021 – mieszaniny przeznaczone dla użytku konsumenckiego
- 1 stycznia 2021 – mieszaniny przeznaczone do użytku profesjonalnego
- 1 stycznia 2024 – mieszaniny przeznaczone do użytku przemysłowego
Terminy te dotyczą nowych produktów wprowadzanych do obrotu. Dla mieszanin wcześniej zgłoszonych obowiązuje okres przejściowy do dnia 1 stycznia 2025 roku.
Okres przejściowy dla mieszanin już obecnych na rynku:
- 1 stycznia 2025 – od tego terminu wszystkie odpowiednie produkty, obecne na rynku, muszą posiadać numer UFI na etykiecie.